Filmy, ciekawostki i zapowiedzi rozdziałów

Sztuczna inteligencja nie pojawiła się nagle. Jej historia sięga lat pięćdziesiątych dwudziestego wieku, kiedy naukowcy po raz pierwszy zadali sobie pytanie, czy maszyna może "myśleć". Przez dekady rozwój był powolny, pełen wzlotów i długich okresów zastoju. Dopiero ostatnie kilkanaście lat przyniosło skok, dzięki któremu programy takie jak te opisane w książce trafiły pod strzechy zwykłych ludzi.

Wielu osobom wydaje się, że rozmowa z AI wymaga specjalnej wiedzy. Nic bardziej mylnego. AI to trochę jak bardzo oczytany rozmówca, który stara się odpowiedzieć najlepiej jak potrafi na podstawie tego, co przeczytał. Pierwsze pytanie zwykle jest najtrudniejsze psychicznie, nie technicznie. Nie ma złych pytań, jest tylko brak odwagi, żeby zacząć.

Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że sztuczna inteligencja jest już zainstalowana w ich telefonie — często bez potrzeby pobierania czegokolwiek dodatkowego. Asystent głosowy, aplikacja aparatu, która sama poprawia zdjęcia, czy wyszukiwarka podpowiadająca odpowiedzi — to wszystko korzysta z AI na co dzień.

Stare, wyblakłe zdjęcia z rodzinnego albumu można dziś przywrócić do życia za pomocą kilku kliknięć. AI potrafi pokolorować czarno-białą fotografię, poprawić jej ostrość albo usunąć zagięcia i rysy — bez potrzeby znajomości programów graficznych. Wystarczy zrobić zdjęcie starej fotografii telefonem i opisać AI, czego się oczekuje.

Lodówka pełna niepasujących do siebie składników i brak pomysłu na obiad to problem, z którym AI radzi sobie zaskakująco dobrze. Wystarczy wymienić, co się ma w domu, a asystent AI zaproponuje kilka przepisów dopasowanych właśnie do tych składników — często razem z podpowiedzią, co dokupić, żeby danie było pełniejsze.

Słyszeliście pewnie o oszustwach, gdzie ktoś dzwoni, udając członka rodziny i prosi o pieniądze. Dziś AI pozwala oszustom nawet na podrobienie głosu bliskiej osoby. Jak się przed tym bronić? W książce opisuję "Cyfrową Tarczę" — trzy proste zasady bezpieczeństwa. Jedną z nich jest hasło rodzinne, ustalone z bliskimi na wypadek podejrzanego telefonu.

ChatGPT, Gemini, Claude, Copilot, Perplexity — nazw programów AI z każdym miesiącem przybywa i łatwo się w tym pogubić. Czy trzeba znać je wszystkie? Zdecydowanie nie. Jedno narzędzie lepiej radzi sobie z wyszukiwaniem aktualnych informacji, inne z rozmową, jeszcze inne z porządkowaniem notatek czy dokumentów.

Dla czytelników, którzy po opanowaniu podstaw chcą pójść o krok dalej, książka ma osobną, bonusową część: automatyzacje bez pisania kodu, agenci AI potrafiący samodzielnie wykonać wieloetapowe zadanie, lokalne modele AI działające bez internetu, a także krótkie omówienie kwestii etycznych związanych z rozwojem tej technologii.

Książka "Ej Aj dla Twojej babci, ojca a może i dla Ciebie" ma 32 rozdziały podzielone na siedem części — od pierwszego kontaktu z AI, przez zastosowania w codziennym życiu, zdrowiu i bezpieczeństwie, aż po narzędzia dla osób, które chcą poznać temat głębiej. Całość napisana tak, by czytać rozdziałami, w dowolnej kolejności.

Jeszcze dziesięć lat temu sztuczna inteligencja kojarzyła się głównie z filmami science fiction. Dziś to narzędzie, z którego korzysta się tak samo prosto jak z telefonu czy pralki. Książka prowadzi czytelnika krok po kroku, od pierwszego kontaktu z asystentem AI, przez konkretne zastosowania w domu, zdrowiu i bezpieczeństwie, aż po tematy dla osób, które chcą pójść dalej.

Microsoft Copilot to asystent AI wbudowany bezpośrednio w pakiet Office — może za Ciebie napisać pismo, przygotować tabelkę wydatków albo podsumować długi dokument w kilka sekund. Nie trzeba znać żadnych formuł ani skrótów klawiszowych, wystarczy opisać, czego się potrzebuje, zwykłym językiem.

Redaktorem poprawiającym tekst, analitykiem sprawdzającym liczby, a nawet planistą, który ułoży plan dnia albo tygodnia. Sztuczna inteligencja to nie jedno konkretne narzędzie do jednej rzeczy, tylko szeroki wachlarz możliwości, z których każdy może korzystać na swój sposób.

Narzędzia typu "agent" (m.in. Claude Code) potrafią samodzielnie zaprojektować i złożyć prosty projekt, na przykład stronę z rodzinnymi przepisami, na podstawie jednego opisu w zwykłych słowach. Nie trzeba umieć programować, żeby zlecić taką pracę — wystarczy jasno opisać cel, a AI zajmuje się resztą.

W dobie sztucznej inteligencji rosną nowe sposoby na oszukanie kogoś: podrobiony głos, fałszywa wiadomość, spreparowane zdjęcie. Warto wiedzieć, na co zwracać uwagę i jak reagować spokojnie, bez paniki — chodzi o świadomość, nie o strach.

Historia sztucznej inteligencji sięga dalej, niż się wydaje — pierwsze pytania o to, czy maszyna może "myśleć", naukowcy zadawali już w latach pięćdziesiątych dwudziestego wieku. Rozdział 1 książki przybliża najważniejsze etapy tej drogi, od tamtych początków aż po dziś.

Sztuczna inteligencja to nie magia, lecz statystyka. Rozdział 2 książki w prosty sposób wyjaśnia, jak model językowy przewiduje kolejne słowa — bez użycia skomplikowanej matematyki, zrozumiałym dla każdego językiem.

Sztuczna inteligencja nie jest konkurencją dla człowieka, lecz narzędziem. Rozdział 2 książki wyjaśnia, dlaczego dobrze wykorzystana AI daje więcej czasu na kreatywną pracę i to, co naprawdę ważne, zamiast zabierać komuś miejsce.

Sztuczna inteligencja wychodzi poza ekran telefonu. Rozdział 3 książki opisuje autonomiczne pojazdy, drony i roboty, które stopniowo stają się elementem codzienności — to już nie science fiction, tylko rzeczywistość warta zrozumienia.

Nudne, powtarzalne zadania mogą robić się same. Rozdział 28 książki pokazuje, jak proste automatyzacje bez pisania jednej linijki kodu przejmują żmudne czynności, zostawiając więcej czasu na resztę.

Nie każdy model sztucznej inteligencji wymaga połączenia z internetem. Rozdział 31 książki pokazuje, jak uruchomić wybrane modele lokalnie, na własnym komputerze — dane wtedy nie opuszczają urządzenia i pozostają w pełni prywatne.

Warto rozumieć, co dzieje się z informacjami, które podaje się systemom AI. Rozdział 29 książki omawia, jak modele przetwarzają dane i na co zwracać uwagę, żeby świadomie dbać o prywatność — to wiedza dająca kontrolę, nie lęk.

Rynek sztucznej inteligencji to dziesiątki rozwiązań od różnych firm. Rozdział 30 książki prezentuje przegląd najważniejszych narzędzi i wskazuje, jak dobierać je do konkretnych zadań — im więcej opcji się zna, tym łatwiej wybrać tę właściwą.

Pisanie maili i pism staje się łatwiejsze. Rozdział 12 książki "Ej Aj dla Twojej babci, ojca a może i dla Ciebie" wyjaśnia, jak za pomocą AI sformułować uprzejmy i jasny tekst pisma urzędowego lub prywatnej wiadomości. Narzędzie wspiera w doborze właściwych słów i poprawnej strukturze dokumentu.

Nowe życie dla Twoich fotografii. W rozdziale 13 książki "Ej Aj dla Twojej babci, ojca a może i dla Ciebie" pokazuję, jak technologia AI może pomóc w poprawie jakości starych zdjęć, w tym ich rozjaśnianiu czy wyostrzaniu detali. To prosta metoda na odświeżenie rodzinnych archiwów przy użyciu nowoczesnych narzędzi. Premiera książki 15 sierpnia 2026.

Szybkie odpowiedzi na codzienne pytania. Rozdział 7 książki "Ej Aj dla Twojej babci, ojca a może i dla Ciebie" omawia wykorzystanie sztucznej inteligencji jako źródła wiedzy, która dostarcza rzetelnych informacji w odpowiedzi na zadane pytania. To sposób na szybkie poszerzanie horyzontów bez przeszukiwania wielu stron internetowych. Premiera książki 15 sierpnia 2026.

Zrozumieć instrukcje obsługi urządzeń. W rozdziale 11 książki "Ej Aj dla Twojej babci, ojca a może i dla Ciebie" wyjaśniam, jak sztuczna inteligencja analizuje skomplikowane instrukcje obsługi i tłumaczy je na zrozumiałe etapy. Dzięki temu codzienna obsługa sprzętu domowego staje się znacznie bardziej intuicyjna. Premiera książki 15 sierpnia 2026.

Zrównoważone spojrzenie na sztuczną inteligencję. Rozdział 6 książki "Ej Aj dla Twojej babci, ojca a może i dla Ciebie" przedstawia spokojną analizę pozytywnych i negatywnych aspektów rozwoju AI. Celem tej części jest budowanie świadomego stosunku do technologii, bez skrajnych emocji. Premiera książki 15 sierpnia 2026.

Jak rozpoznawać deepfake w internecie. Rozdział 26 książki "Ej Aj dla Twojej babci, ojca a może i dla Ciebie" poświęcony jest praktycznej wiedzy dotyczącej identyfikacji spreparowanych nagrań w sieci. Wyjaśniam tam, na jakie elementy zwrócić uwagę, aby zachować czujność podczas korzystania z multimediów. Premiera książki 15 sierpnia 2026.

Narzędzia AI, które już masz w telefonie. W rozdziale 17 książki "Ej Aj dla Twojej babci, ojca a może i dla Ciebie" sprawdzamy rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji, które są fabrycznie wbudowane w telefon. Nie trzeba instalować dodatkowych aplikacji, aby korzystać z funkcji wspierających codzienne życie. Premiera książki 15 sierpnia 2026.

Czym jest ChatGPT. Rozdział 21 książki "Ej Aj dla Twojej babci, ojca a może i dla Ciebie" otwiera serię narzędzi od A do Z krótkim wprowadzeniem do działania ChatGPT. To prosty przewodnik po tym, jak rozmawiać z asystentem AI i wykorzystywać jego możliwości w praktyce. Premiera książki 15 sierpnia 2026.

Poznaj Google Gemini. W rozdziale 19 książki "Ej Aj dla Twojej babci, ojca a może i dla Ciebie" przybliżam działanie narzędzia Google Gemini w ramach cyklu o sztucznej inteligencji od A do Z. Przedstawiam funkcje, które pomagają w organizowaniu codziennych zadań i planowaniu czasu. Premiera książki 15 sierpnia 2026.